Dân Cà Mau tự hào cho rằng họ có rừng vàng, tuy nhiên, xét trên
phương diện tổng thể mới thấy rừng vàng chưa hẳn mang về cho dân vàng bạc tiền
tài mà thực tế rừng đã và đang đặt ra cho các nhà quản lý nhiều vấn đề bức xúc.
Với dân tộc Thái Việt Nam, rừng - đặc biệt là rừng thiêng có một
vị trí vô cùng quan trọng trong đời sống và tâm linh. Những cánh rừng ấy không
chỉ cung cấp nguồn nước mát cho các buôn làng mà còn ban tặng cho người Thái
bao nhiêu sản vật quí. Bên cạnh đó, rừng còn là nơi cúng tế “đông xên”, nơi
chôn cất những người quá cố “đông pá heo” và nơi… thờ cúng.
Phó Tổng cục Trưởng
Tổng cục Biển&Hải đảo cho biết rừng ngập mặn ở nước ta đang bị phá hủy
nghiêm trọng, với tốc độ bình quân khoảng 3 phần trăm/năm làm tăng diện tích
đất hoang, tăng xâm nhập mặn, xói lở bờ biển và sông, gây ô nhiễm và suy thoái
môi trường.
Theo định nghĩa của UNESCO, khu dự trữ sinh
quyển (KDTSQ) là “những khu vực hệ sinh thái bờ biển và trên cạn giúp thúc đẩy
các giải pháp điều hòa việc bảo tồn sự đa dạng sinh học với việc sử dụng bền
vững khu vực đó”.
Là địa phương duy nhất
trong cả nước có 3 mặt giáp biển, 98% diện tích ngập nước tự nhiên, Cà Mau có
đủ 3 hệ sinh thái nước ngọt, nước lợ và nước mặn, giàu tài nguyên thiên nhiên
vào loại hàng đầu của nước ta. Mới đây nhất, vùng đất ngập nước này còn được đề
cử xây dựng thành Khu Dự trữ sinh quyển Mũi Cà Mau.
Theo GS.Gary Kendrick, nhà sinh học biển thuộc
Đại học Western, Australia, mỗi năm toàn cầu mất gần 30% diện tích cỏ biển, với
khoảng 110 km2 và tỷ lệ này đang gia tăng, đây là vấn đề hết sức nghiêm trọng.
Còn ở Việt Nam thì sao?
Cồn cát ven bờ có chức
năng sinh thái không gì thay thế được. Chúng không phải là vùng đất hoang. Phát
triển bền vững vùng cồn cát đòi hỏi phải hiểu biết đúng đắn quy luật sinh thái
vùng cồn.
Theo báo cáo mới đây của Tổ chức Bảo tồn
Thiên nhiên Thế giới (IUCN), việc đánh giá tốt hơn nữa những mối nguy hiểm
đang đe doạ các dải san hô ngầm đi đôi việc nâng cao quản lý sẽ giúp loài này
có nhiều cơ hội sống sót hơn khi nước biển đang ấm dần lên.
Hải Phòng đang kết hợp hài hòa giữa việc quản
lý các khu bảo tồn biển (KBTB) với ổn định cuộc sống của cộng đồng cư dân khu
vực, góp phần phát triển và đa dạng hóa sinh học được coi là một thế mạnh của
địa phương.
Theo một báo cáo mới đây của Hiệp hội bảo tồn
Động vật hoang dã (WCS), các trang trại gây nuôi động vật hoang dã (ĐVHD) vì
mục đích thương mại ở Việt Nam có những tác động tiêu cực, chứ không chỉ đơn
thuần là nỗ lực bảo tồn các loài hoang dã.
Hiện nay, phong trào nuôi cá
sấu đang phát triển khá mạnh trên địa bàn tỉnh Cà Mau. Tình trạng nuôi cá sấu
không đăng ký, không rõ nguồn gốc khiến việc tiêu thụ gặp không ít khó khăn,
người nuôi chịu thiệt hại về kinh tế. Việc nuôi cá sấu tự phát, chuồng trại
không đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định đã và đang tiềm ẩn những nguy cơ gây mất
an toàn, ảnh hưởng tới môi trường sinh thái.
Khi đặt vấn đề đến cụm từ "chia sẻ lợi
ích", thì đa số đều nghĩ đến đây là cụm từ có tính định lượng, một số ít
cho rằng nó vừa mang tính định lượng lại vừa mang tính định tính, bởi tùy thuộc
vào một điều kiện hoàn cảnh nào đó thì nó sẽ có thuộc tính phù hợp với bản chất
mà nó có thể đáp ứng.
Mỗi năm sinh vật quang tổng hợp trên trái đất
đồng hóa khoảng 170 tỷ tấn dioxitcacbon (CO2) để tạo ra khoảng 100 tỷ tấn chất
hữu cơ, 115 tỷ tấn O2 tự do - tạo điều kiện cho sự tồn tại và tiến hóa của các
dạng sống, các quần thể sinh vật và các hệ sinh thái trên cơ sở các mối liên
kết bởi các quá trình sinh - địa - hóa thì riêng thực vật rừng tạo ra 58 tỷ tấn
chất hữu cơ và 52.5 tỷ tấn O2 (S.V.Belop, 1976). Trong các hệ sinh thái của
sinh quyển thì hệ sinh thái rừng có năng suất cao hơn cả và có một vai trò vô
cùng quan trọng đối với con người.
Phong tục, tập quán là một khái niệm phức tạp,
tuy nhiên có thể được hiểu là những quy tắc xử sự mang tính cộng đồng, phản ánh
nguyện vọng qua nhiều thế hệ của toàn thể dân cư trong một cộng đồng tự quản
(thôn bản, xã). Các quy tắc này được sử dụng để điều chỉnh các quan hệ xã hội
mang tính tộc người hoặc mang tính khu vực. Với vai trò như vậy, phong tục, tập
quán và việc áp dụng phong tục, tập quán trong quản lý, bảo vệ rừng có ý nghĩa
rất lớn. Phong tục, tập quán thể hiện truyền thống văn hóa và giá trị đạo đức
trong cộng đồng người. Việc áp dụng phong tục, tập quán là một trong các biện
pháp cần thiết để bảo vệ các bản sắc văn hóa và chuẩn mực đạo đức truyền thống.
Tuy các khu bảo tồn đã được lập ở Amazon và
các vùng nhiệt đới khác, rừng mưa trên khắp thế giới vẫn đang bị tàn phá vì một
lý do đơn giản: Rừng có giá trị hơn khi khai thác. Nhưng vì phá rừng là nguyên
nhân hàng đầu dẫn tới hiện tượng trái đất ấm lên, hiện nay một giải pháp mang
tính thị trường cho vấn đề này đã được đề xuất. Đó là mô hình bảo tồn mới -
REDD - Reducing emissions from deforestation and degradation (giảm thiểu phát
thải do phá rừng và suy giảm tài nguyên rừng) dựa trên cơ chế thị trường để
cung cấp những “dịch vụ sinh thái”. Đây là mô hình được đặt hy vọng sẽ giữ màu
xanh cho những cánh rừng.
Theo
Liên hợp quốc, thế giới đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng hàng loạt của các
loài động, thực vật. Một trong những dấu hiệu cảnh báo sự tuyệt chủng ấy là sự
biến mất của các rạn san hô ngầm, môi trường sống của ¼ các loài cá biển.
Để
tìm ra mối liên hệ giữa sự phong phú tài nguyên thiên nhiên và sự thiếu minh
bạch trong ngân sách ở các quốc gia, Tổ chức Hợp tác Ngân sách Quốc tế
(IBP) đã thực hiện một đánh giá chi tiết về tính minh bạch của ngân sách ở 85
quốc gia trong năm 2008. Mới đây, họ đã công bố bản Báo cáo của đợt
đánh giá này.
Khi ba sinh viên đại
học bắt đầu hành trình bắt sâu bướm của mình năm 1965 trên ngọn núi Kinabalu
tại Borneo, họ không hề biết rằng họ đã xây dựng nền tảng cho nghiên cứu về tác
động của thay đổi khí hậu.
Hệ
sinh thái nhiệt đới được xem là “lá phổi của hành tinh” bởi có trên
60% loài thực vật trên trái đất được tìm thấy tại các khu rừng
nhiệt đới, mặc dù nó chỉ chiếm 12% diện tích bề mặt trên trái đất.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học thuộc Đại học Calgary đã
chỉ ra rằng trong tương lai khu vực nhiệt đới không còn là nơi bảo tồn đa
dạng sinh học thực vật nữa.
Báo NLĐ ngày 9 và 10-12 đã có
bài viết cảnh báo về thảm họa từ cây mai dương tại TPHCM. Trong khi cơ quan có
trách nhiệm tại TPHCM phản ứng chậm chạp thì ở nhiều nơi hậu quả đã nhãn tiền.
tại đồng bằng sông Cửu Long, mai dương đã hoành hành trên diện rộng.
Con
người phụ thuộc rất nhiều vào các hệ sinh thái và những lợi ích mà chúng đem
lại như thức ăn và nguồn nước uống, nguyên vật liệu…Tuy nhiên, trong những
thập kỷ qua loài người đã tác động quá nhiều đến môi trường sinh thái.
Hiện nay phá rừng trái phép dưới nhiều hình
thức và mục đích khác nhau đang diễn ra rất phức tạp, gây nhiều khó khăn cho
các cấp chính quyền cũng như cơ quan chức năng trong vấn đề quản lý. Đây là vấn
đề mang tính xã hội cao, để giải quyết vấn nạn này không đơn thuần là giải pháp
riêng biệt của một ngành, một lĩnh vực mà cần có những giải pháp tổng hợp với
sự tham gia của nhiều ngành chức năng.
Ngày 05/10/2007, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và
Phát triển nông thôn đã phê duyệt đề án “Hỗ trợ người dân vùng cao canh tác
nông lâm nghiệp bền vững trên đất nương rẫy”. Để góp phần thực hiện Đề án này, Chúng
tôi xin lược trích “Kỹ thuật chuyển hóa nương rẫy thành rừng nông lâm kết hợp”
để bạn đọc tham khảo.
Bảo tồn đa dạng sinh học có ý nghĩa quan trọng
trong bảo vệ và phát triển bền vững vốn rừng. Đa dạng sinh học cần phải được
bảo tồn nhằm giữ cho sinh quyển ở trạng thái cân bằng. Điều này có tác động
mạnh mẽ nhằm ngăn chặn các yếu tố có hại và phát huy các yếu tố có lợi cho hoạt
động của tự nhiên cũng như của con người. Đa dạng sinh học giúp cho việc tăng
sản lượng lương thực, thực phẩm, dược phẩm, phát triển nguồn giống cây trồng,
vật nuôi. Ngoài ra còn có những giá trị tiềm ẩn khác của đa dạng sinh học chưa
được con người biết đến.
Vấn đề nương rẫy, canh tác trên đất dốc của
đồng bào các dân tộc vùng cao đã hình thành, tồn tại hàng nghìn năm nay, là một
loại hình canh tác truyền thống nằm trong hệ sinh thái nông nghiệp của vùng núi
đồi. Nương rẫy và canh tác trên đất dốc luôn gắn với công tác bảo vệ rừng.
Trong một chừng mực có thể kiểm soát được thì nương rẫy không làm tăng thêm
nguy cơ phá rừng tự nhiên, mà nó góp phần ổn định tình hình dân cư sinh sống,
tạo nguồn lương thực tại chỗ nhằm thực hiện các chính sách dân tộc của Đảng.
VISITOR
